Hồi giáo và dân chủ

From democracy-handbook.org
Jump to: navigation, search
Democracy-handbook proof.png

Có khoảng 1,3 tỷ người theo Hồi giáo, phần lớn sống ở Trung đông và Indonesia là quốc gia có dân số theo Hồi giáo đông nhất.

Hồi giáo và dân chủ

Trong mối tương quan với nền dân chủ thì Hồi giáo có cùng trở ngại như Do thái giáo, trong đó kinh Koran và Hadith, tức là Lời nói và việc làm của Muhammed, kết hợp thành đạo luật Hồi giáo và áp dụng cho mọi tương quan trong cuộc sống và xã hội.

Liên quan đến sức chịu đựng thì Hồi giáo cũng có vấn đề tương tự như Kitô giáo, với mục đích quảng bá khắp thế giới và chỉ chừa chỗ đứng cho các tôn giáo khác dưới những điều kiện đặc biệt (Do thái giáo, Ấn độ giáo và Phật giáo không tích cực đi truyền giáo).

Trong quan hệ đến truyền thông thì Koran kêu gọi mọi người tìm hiểu thế giới và chỉ như vậy mới hiểu sự vĩ đại của tạo hóa. Nhưng Koran còn nhiều lần cảnh cáo mọi nghi ngờ đối với Koran. Koran cuốn (Sura) 2 đoạn 1 được diễn dịch bằng nhiều cách, thí dụ: ”Kinh văn này là thập toàn”, ”Sách này không được nghi ngờ”, và ”Đây là kinh văn; không nghi ngờ vì sự bá chủ của nó.”

Hồi giáo và nhân quyền

Năm 1981 Hội nghị Hồi giáo ở Luân Đôn đã đúc kết một ”Tuyên bố của Vũ trụ Hồi giáo đối với Nhân quyền”. Thoạt nhìn vào thì tuyên bố rất giống với bản tuyên ngôn nhân quyền của Liên hiệp quốc, nhưng khác biệt đặc biệt ở hai điểm: quyền của phụ nữ và thiểu số, và luật lệ duy nhất có giá trị là luật lệ của Thượng đế. Trong lời mở đầu có đoạn:

Human rights in Islam are firmly rooted in the belief that God, and God alone, is the Law Giver and the Source of all Human Rights. Due to their Divine origin, no ruler, government, assembly or authority can curtail or violate in any way the human rights conferred by God, nor can they be surrendered.

qua tiếng Việt:

Nhân quyền trong Hồi giáo là nền tảng bất biến khi khẳng định rằng Thượng đế và chỉ Thượng đế mới có quyền lập pháp và là căn nguyên cho mọi nhân quyền. Do căn nguyên thần thánh đó không một bá quyền, chính phủ, cơ quan hoặc tổ chức nào dưới hình thức nào có quyền hạn chế hoặc xâm phạm những nhân quyền, đã được ban phát bởi Thượng đế, và cũng không thể từ bỏ nó.

Những quyền được đề cập đến bao gồm quyền tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng, quyền được bảo vệ trước sự đàn áp và tra khảo, cùng quyền có được giáo dục và cuộc sống riêng tư. Nhưng đó là được Thượng đế ban phát. Vì thế người ta có thể coi bản tuyên bố nhân quyền của Hồi giáo như một cố gắng đồng thuận với bản tuyên ngôn nhân quyền của Liên hiệp quốc mà không cần thỏa hiệp với tôn giáo; như là một bằng chứng cho thấy rằng Koran đã dự báo về bản nhân quyền do con người tạo ra; hoặc như một sự hiểu lầm cơ bản về ý nghĩa của bản nhân quyền, mà đúng ra là một thỏa thuận trên quan điểm tôn trọng lẫn nhau mà không phải vì một quyền lực vô hình nào đó.

Hồi giáo và thực tiễn

Trong thực tế thì Koran rộng mở cho diễn dịch, và luật lệ Hồi giáo được xây dựng trên thực tế dựa phần lớn vào Hadith, chuyện tích về cuộc đời của Muhammed. Đồng thời luật lệ Hồi giáo cũng không phải là một bản, có thể tìm thấy nhiều trường phái khác nhau trong xã hội Hồi giáo đã đặt diễn dịch vào những trọng tâm khác nhau và nhiều khi hoàn toàn bất đồng trong lối diễn dịch. Ngoài ra vai trò giác ngộ của cá nhân cũng khá quan trọng đối với Hồi giáo. Mặc dù mục sư trong mọi tôn giáo lúc nào cũng cố gắng tạo ấn tượng là duy nhất và chỉ có một phiên bản thật về tôn giáo của họ nhưng trong thực tế sự hình thành đó là tùy thuộc vào sự giác ngộ của từng cá nhân. Hồi giáo cũng không ngoại lệ.

Một khái niệm chính yếu trong Hồi giáo là jihad. Thông thường được dịch nôm na là ”thánh chiến”, nhưng thực ra nghĩa là ”phấn đấu”. Jihad như thế đúng ra là tiến trình của bản thân từng cá thể. Jihad theo Koran nhắm vào 4 điều: phấn đấu cho công lý; chiến đấu chống sự yếu hèn và sân si của bản thân; nhận lãnh trách nhiệm trong xã hội; và bảo vệ quyền tự do tôn thờ Thượng đế.

Sự diễn dịch Koran để áp dụng vào thực tế hoàn toàn khác nhau giữa các giáo hữu Hồi giáo, giữa các trường phái Hồi giáo. Sự phấn đấu và trách nhiệm của cá nhân đối với xã hội có thể diễn dịch theo đường hướng dân chủ hoặc theo phương hướng Hồi giáo độc tài toàn trị. Và đặc biệt cho những người ước muốn một thể chế độc tài toàn trị có thể tìm thấy hậu thuẫn trong Koran, thí dụ cuốn Sura 6, dòng 114-115 viết: Những người mà được chúng ta ban cho thánh kinh, đều biết thánh kinh là sự thực đã được Thương đế ban phát. Bạn vì thế không nên ở chung với những kẻ hoài nghi! Lời của Thượng đế là hoàn toàn thật và công bằng. Không một ai có thể thay đổi lời của ngài.

Những cơ hội dân chủ

Những quốc gia tự nhận là Hồi giáo và xây dựng hiến pháp trên nền tảng Hồi giáo, là những quốc gia có ít dân chủ nhất trên thế giới, nhưng trên lý thuyết không nhất thiết phải thế. Kinh Koran hướng tới cá thể và đề nghị tư vấn, nhưng không khẳng định một thể chế chính trị nào cả. Ngược lại thì chính xã hội dân chủ là đáp ứng tốt nhất đến nội dung của bản tuyên bố nhân quyền của Hồi giáo.


Chương kế tiếp: Tin lành và dân chủ