Nhà nước, tư nhân và xã hội dân sự

From democracy-handbook.org
Jump to: navigation, search
Democracy-handbook proof.png

Một trong những điều kiện tiên quyết cho nền dân chủ vận hành là xã hội có ba ”cấp độ”: nhà nước, tư nhân và xã hội dân sự. Điều cần thiết là những người ở mỗi cấp độ phải tách bạch nhau nhưng mặt khác họ phải hỗ trợ nhau.

Ba cấp độ (lãnh vực) này có nhiệm vụ và lịch sử riêng của mình, và cung cấp các dạng thức đẻ bảo vệ và tạo cơ hội phát triển. Ngoài ra, có các quy luật khác nhau gắn liền cho từng lãnh vực .

Nhà nước

Sự hình thành của nhà nước đầu tiên xuất hiện khoảng 4.000-5.000 năm trước đây dưới hình thức như là khu thị xã Trung Đông. Nhà nước tân thời ra đời khoảng thế kỷ 17, 18 và 19 tại Âu Châu và Mỹ và đến thế kỷ 20 đã tìm thấy nhiều nhà nước mới tại nhiều nơi theo mô hình này.

Vai trò của nhà nước là lập luật pháp và bảo đảm pháp luật được tôn trọng. Trong một nhà nước pháp trị nhà nước quyết định các quy tắc chung về những gì là hợp pháp và bất hợp pháp, và chỉ nhà nước có quyền về bạo lực, và như thế chính quyền mới bảo đảm được an ninh của công dân.

Quy định của nhà nước do đó chủ về pháp luật, và nếu bạn nghĩ rằng một số người nào đó vi phạm các quy định nhà nước, bạn có thể đưa chúng ra toà.

Tư nhân

Tư nhân là tất cả những gì đang xảy ra ở nhà giữa gia đình và bạn bè. Một tiên đề quan trọng cho dân chủ là bất khả xâm phạm gia cư: Không nhà nước, hàng xóm, bạn bè của bạn hoặc người lạ nào - có thể là kẻ trộm hay không - vào nhà của bạn mà không được phép. - Cảnh sát chỉ đươc vào nhà nếu có sự nghi ngờ về một tội phạm và nếu họ có một trác toà. Một người bạn hoặc hàng xóm có thể "đột nhập vào nhà" nếu nghi ngờ có người bị thương hoặc cần cứu giúp. Trái lại gia cư thì bất khả xâm phạm.

Tại nhà, dĩ nhiên cũng phải tuân thủ những quy định của nhà nước: không được gây tử vong, ăn cắp hoặc có hành động bất hợp pháp khác, đừng ỷ là tại nhà riêng của mình.

Nhưng tại nhà cũng có một số quy tắc khác biệtđược áp dụng, các quy tắc mà không có ghi trong luật pháp nhà nước như: giá trị đạo đức, luân lý, thói quen, và một số điều trông đợi về những ai quyết định cái gì. Và trái với quy định nhà nước, những quy tắc tại gia không được thành văn - có thể chúng chỉ được hiểu ngầm, chúng chỉ là như vậy thôi!

Nếu con người vi phạm các quy tắc tại gia, thì không thể đi đến tòa án. Người ta có thể thảo luận hoặc dời chuyển, hoặc bạn có thể - nếu bạn là một người đứng đầu gia đình theo truyền thống trọng Nam, thường không bị chống đối - đối xử thô bạo hay dùng hình phạt khác dành cho các thành viên gia đình mà đã phá hủy truyền thống. Trong các xã hội dân chủ, nếu con người bạo hành hay gây thương tích các thành viên gia đình đều sẽ bị truy tố trước tòa án.

Như thế, tại tư gia có một số tiêu chuẩn khác hơn tiêu chuẩn của nhà nước có thể đề ra luật

Xã hội dân sự

Xã hội dân sự là tất cả những cái không phải là nhà nước, và cũng không phải là tư nhân. Đây là không gian chung, như là: đường phố, quảng trường, các câu lạc bộ và hiệp hội, nơi làm việc, chơi thể thao, hí viện, rạp chiếu phim, các cuộc tụ họp tôn giáo - tất cả những nơi mà chúng ta gặp bên ngoài gia đình và bạn bè.

Trong xã hội dân sự, con người vừa đặt nền tảng trên pháp luật nhà nước, vừa dựa vào nhiều giá trị tinh thần và đạo đức mà ta đã có ở nhà. Nhưng người ta không thể bảo đảm rằng những người khác trong xã hội dân sự có được đạo đức giống như tại gia đình của riêng mình.

Như vậy, trong xã hội dân sự, chúng ta cần phải nói chuyện với nhau về tinh thần, đạo đức và các giá trị của chúng ta. Trong số đó, chẳng hạn như về nghệ thuật và văn hóa: Ở đây chúng ta chuyện trò về những gì mình nghĩ là đúng hay sai và những gì có thể cần được thay đổi.

Trong phạm vi giới hạn của xã hội dân sự - như các hội đoàn, các đoàn thể tôn giáo hoặc trong các doanh nghiệp khác nhau - có thể có áp dụng các quy tắc riêng . Nếu bạn không thích các quy tắc, bạn có quyền tự do ra khỏi tổ chức. Hoặc giả dụ nó là một đoàn thể có tính dân chủ, bạn có thể ở lại và góp phần để chỉnh lại các quy tắc này .

Luật và đạo đức

Luật pháp phà nước, tức là pháp luật, và đạo đức của xã hội dân sự do đó không phải luôn luôn giống nhau.

Rất ít luật trực tiếp vô đạo đức, nhưng cũng có thể tìm thấy một số điều luật trong xã hội được xem là vô đạo đức. Quyền phá thai là một trong những ví dụ.

Có lẽ được phổ biến hơn ở hướng khác, rằng cái gì mà hầu hết mọi người xem là vô đạo đức, thực sự không phải là bất hợp pháp. Ví dụ ngoại tình. Theo gia đình và xã hội dân sự chúng ta có thể lên án tội ngoại tình nhiều như chúng ta muốn, nhưng không có nền dân chủ, mà trong đó thực sự là bất hợp pháp, thì ở đâu bạn có thể kiện người phối ngẫu với tội ngoại tình.

Nếu có người vi phạm đạo đức xã hội dân sự, người ta không thể xử phạt họ, trừ khi họ vi phạm pháp luật.

Tôn giáo

Trong những xã hội có tính truyền thống , tôn giáo có vai trò vửa là nhà nước vừa là xã hội dân sự, và tư nhân không được tìm thấy .

Trong xã hội dân chủ, nhà nước đưa ra luật về tôn giáo quyền, và quyền hành đạo của công dân là một vấn đề riêng tư. Nhà nước không thể can dự vào quyền cá nhân này. Đền thờ, hội đường, nhà thờ và nhà thờ Hồi giáo là những vùng công cộng, dưới hình thức của xã hội dân sự như các tổ chức khác - và như vậy họ phải tương tác bình đẳng cùng với các xã hội dân sự còn lại.

Con đường dẫn tới dân chủ

Tại nhiều xã hội không có dân chủ, không có sự tách bạch giữa nhà nước, tư nhân, xã hội dân sự và tôn giáo. Một điều kiện tiên quyết để có thể dẫn đến nền dân chủ là nhà nước phải công nhận tư nhân và xã hội dân sự như là những lãnh vực tự trị - và rằng tôn giáo từ bỏ quyền lực chính trị




Khi bạn muốn dịch thuật, nhấn edit Vui lòng viết trên những dòng có sẵn dấu chấm, và hãy cẩn thận, xin đừng xóa hoặc thay đổi bản văn và mật mã(code) có sẵn ở dưới.

Chương kế tiếp: Một hiến pháp